Theo các bài thuốc dân gian xưa và cả trong các sách Đông y lâu đời, vai trò chữa bệnh của tre đã được ghi lại trong sách “Danh y biệt lục” có niên đại cách nay gần 2000 năm.

Đặc điểm nổi bật của lá tre:

+ Lá tre có tính lạnh, vị ngọt nhạt, vào kinh tâm và phế, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giải cảm, được dùng để chữa trị các chứng mụn nhọt, viêm tấy,  mưng mủ và sốt ….

+ Theo nghiên cứu của y học hiện đại, lá tre chứa nhiều chất khoáng như: Silic, Selenium, Magnesium, Calcium, Kalium, … rất có lợi cho sức khỏe và có tác dụng chữa trị nhiều bệnh.

Các vị thuốc từ cây tre:

1 — Trúc diệp: chỉ lá tre bánh tẻ hoặc lá non của cây tre. Có tác dụng thanh nhiệt trừ phiền, sinh tân dịch, lợi niệu. Thường dùng chữa nhiệt tà gây tổn thương tân dịch, phiền táo, khát nước, miệng lưỡi lở loét, tiểu tiện sẻn đỏ. Tác dụng của lá bánh tẻ và lá non còn cuộn tròn (búp tre) tương tự như nhau, nhưng khi chữa các bệnh nhiệt ở phủ vị thường dùng lá, còn khi chữa bệnh nhiệt ở tạng tâm thường dùng búp.

2 — Trúc lịch: là vị thuốc chế bằng cách chặt tre tươi, cắt thành từng đoạn, nướng lên và vắt lấy nước. Hoặc uốn cong cây tre non ngay tại bụi tre, phạt ngọn, buộc cọc ghìm vào miệng bình, lấy đuốc lửa đốt phần giữa, nước cốt — trúc lịch sẽ chảy dần vào bình. Có tác dụng thanh nhiệt, trừ đờm, định suyễn. Dùng chữa đàm nhiệt khái suyễn (hen suyễn do đờm nhiệt), trúng phong hôn mê, kinh giản, điên cuồng.

3 — Trúc nhự (tinh tre): là vị thuốc chế bằng cách cạo bỏ vỏ xanh bên ngoài của cây tre, sau đó cạo lớp thân bên trong thành từng mảnh hay sợi mỏng. Có tác dụng thanh hóa nhiệt đàm, trừ phiền chỉ ẩu (chống nôn). Dùng chữa ho đờm vàng đặc, bồn chồn mất ngủ, nôn mửa …

Ngoài ra, măng tre, cặn đọng trong đốt tre (thiên trúc hoàng) cũng có thể sử dụng làm thuốc.

Tác dụng chữa bệnh của lá tre:

1. Lá tre trị mụn nhọt, chữa viêm tấy mưng mủ và sốt nóng trong dịch sốt xuất huyết

+ Liều lượng: 6g đến 10g lá khô (hoặc 30g đến 60g lá tươi)

+ Cách dùng: uống nước lá tre dưới dạng nấu, sắc, hãm.

2. Lá tre chữa cảm sốt , miệng khô khát

Tác dụng của lá tre đầu tiên phải kể đến chính là chữa trị chứng cảm sốt , miệng khô. Người bệnh cần chuẩn bị 30g lá tre 30g, 12g thạch cao, 8g mạch môn, 4g bán hạ, 7g gạo tẻ, 2g nhân sâm 2g và 2g cam thảo. Đem tất cả cho vào ấm sắc kỹ uống mỗi ngày 1 thang bệnh sẽ nhanh chóng khỏi.

3. Chữa cảm cúm, sốt cao

Chuẩn bị 16g lá tre, 12g cam thảo đất, 16g kim ngân hoa, 8g kinh giới và 8g bạc hà. Sắc thuốc uống ngày 1 thang.

4. Lá tre chữa co giật trẻ em

Khi trẻ bị co giật, có thể áp dụng bài thuốc sau: Lá tre 16g, mạch môn 12g, sinh địa 12g, câu đằng 12g, chi tử 10g, lá vông 12g, bạc hà 8g, cương tằm 8g,. Sắc thuốc uống đều trong ngày, chứng co giật sẽ từ từ biến mất.

5. Chữa ho khan chữa sởi bằng lá tre

Khi bị ho khan, đờm rát, đau rát cổ họng người bệnh chuẩn bị lá tre, vỏ rễ dâu và rau má mỗi thứ 12 g, quả dành dành 8g, lá chanh 8 g, cam thảo 6g, đem sắc thuốc uống 2 lần/ ngày sau bữa ăn.

6. Chữa sởi thời kỳ đang mọc

Một tác dụng của lá tre mà ít người biết đến chính là chữa trị bệnh sỏi trong thời kỳ đang mọc. Chỉ cần áp dụng bài thuốc sau: Chuẩn bị 20g Lá tre, 16g sài đất, 16g kim ngân hoa , 12g mạch môn , 12g sa sâm, 12 cam thảo đất, đem sắc kỹ rồi  chia ra uống trong ngày. Thực hiện liên tục đến khi khỏi bệnh.

7. Chữa thủy đậu

Dùng 8g lá tre, 8g liên kiều, 4g cát cánh, 3g bạc hà , 4g đạm đậu sị, 3g chi tử, 3g cam thảo và 2 củ hành tăm sắc thuốc uống ngày 1 thang bệnh sẽ khỏi nhanh chóng.

8. Lá tre trị ho suyễn hoặc trúng phong cấm khẩu

Cách thực hiện rất đơn giản, lấy gừng sống cạo vỏ, rửa sạch giã vắt lấy nước cốt tầm 1 chén, sau đó hòa với 1 chén trúc lịch uống đều đặn hàng ngày.

9. Chữa viêm bàng quang cấp tính

Chuẩn bị lá tre, sinh địa, mộc thông, hoàng cầm mỗi thứ 12g, cam thảo và đăng tâm thảo mỗi thứ 6g đem sắc uống ngày 1 thang.

10. Chữa đái ra máu

Chuẩn bị lá tre, mã đề, mạch môn, rễ cỏ tranh, râu ngô, thài lài tía mỗi thứ 20g đem sắc với khoảng 700ml đến khi cạn còn 300ml thì lấy ra chia làm  2 phần uống trong ngày sau bữa ăn.

11. Lá tre – bài thuốc trị sỏi thận hiệu quả

Loại bỏ tận gốc bệnh sỏi thận là một trong những tác dụng tuyệt vời của lá tre.  Chỉ cần một nắm lá tre khoảng 30g, đem rửa sạch hãm với nước đun sôi khoảng 20 phút là có thể dùng được. Dùng uống thay trà hàng ngày sau khoảng 1 tháng sỏi nhỏ sẽ được đào thải ra khỏi cơ thể.

Một lưu ý nhỏ: Khi áp dụng bài thuốc trị sỏi thận từ lá tre có thể xuất hiện cơn đau bụng dữ dội, bạn không cần quá lo lắng vì đây là hiện tượng sỏi di chuyển và bị đẩy qua đường tiết niệu sau đó bị đào thải ra ngoài khi đi tiểu.

Bài thuốc này chỉ định cho những trường hợp sỏi nhỏ, nếu kích thước sỏi lớn, người bệnh nên đến bệnh viện hoặc các phòng khám Đông y uy tín, chất đượng để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh để bệnh nặng gây ra những biến chứng nguy hiểm như: Nhiễm trùng, suy thận, vỡ thận.